Vi anbefaler at Friluftsrådets flytebrygger i Kylleren benyttes, det ligger en ved moloen og en ved kaien. Husk på at våre brygger er merket med skilt, de andre er private og skal ikke benyttes.

Kvile har en egen liten våg hvor man kan ligge på svai. Denne vågen er svært værutsatt – havet står rett på og dønningene kan være ganske sterke – så det anbefales kun å bruke denne om man er svært båtvant og værmeldingen tillater det. Farvannet har også mange skjær og man må gå inn til høyre for Eidesholmane.

Det er også verdt å merke seg at veien til Kvile er en sti. Husk godt fottøy.

https://www.telltur.no/turmaal/myghxi9g/5717

Nøkkel til hytten ligger i en digital nøkkelboks montert på veggen ved siden av hoveddøren. Kode til boksen mottas på e-post når oppholdet nærmer seg. Nøkkelen må legges på plass i boksen ved avreise.

Huset har det du måtte trenge for matlaging. Ellers må du blant annet ta med

• Kjøkkenhåndklær og vaskekluter
• Sovepose, pute, laken
• Drikkevann
• Toalettpapir
• Ved

Hytten er utstyrt med gassalarm og røykvarslere. Men pass på å slukke stearinlys, og vis hensyn ved bruk av gass.

Det er vann i en brønn utenfor hytten, men vi anbefaler ikke at dette drikkes så ta med drikkevann.

På hytten har vi installert en miljøvennlig separett. Dette er et biologisk, urinseparerende toalett.

Hytten har vedovn i stuen og bålpanne utenfor som kan benyttes.

Friluftsrådet har totalt 4 naust på Hissøyna. Naustet på kaien som følger med leie av Hovdahuset har blant annet krabbeteiner som kan lånes.

Nord i Sanden er det et naust som står åpent. På forespørsel kan dette benyttes. Kystlednaustet sørvest i havnen Kylleren kan også benyttes. Dette naustet er godt egnet for kajakkpadlere. Se www.vestkystparken.no for kart.

Øyen har flere fine teltplasser, og i naustet i Sanden er det også en lavvo som kan lånes. Heng denne opp til tørk om den har vært i bruk.

Husk at regelen om fri ferdsel bare gjelder i utmark. Ta hensyn til de som bor på øyen og bruk merket gangvei og sti. Kart finnner du på www.vestkystparken.no og på informasjonstavlen på kaien. All aktivitet bør holdes i områdene som er avmerket som friluftsområder på kart. Det er sauer ute hele året, så hold hunden i bånd.

Ved slutten av den siste istida i Noreg, vart det isfritt på Sotra for om lag 13000 år sidan. Då øyane smelta ut or isen, stod havet nærare 30 meter høgare enn i dag vest i Fjell, og høgare enn det på austsida. Dagens Hissøyna var då berre ein liten holme på om lag 8 meter høg. Ein kan sjå spor etter den siste issmeltinga som skuringsstriper i berget og ei jettegryte heilt vest på Løten. Arkeologiske feltarbeid på øya har påvist spor etter fangstfolk på Hissøyna for 7000 år sidan. Det er grunn til å tru at øya vart tidleg fast busett. Her er kort veg til gode fiskeplassar, og noko matjord finst det også. Første busetnad var truleg i høg-mellomalderen, det vil seia før 1350.    

Dei første som busette seg her ute hadde eit tungt og tidkrevjande arbeid med å rydda gardbruk, fedrift og sjøbruk. Stadnamnet ”Heimstadvikja”, som ligg sørvest på øya, tyder på at her var truleg den første båtlendinga som vart nytta då dei første oppsitjarane etablerte seg på Hissøyna. Klyngjetunet vart naturlegvis reist i nord der matjorda var og der det var potensiale for å rydda og laga seg ei høveleg båthamn (Sanden). På 1600-talet er det framleis Krosskyrkja i Bergen som eig Hissøyna og granneøya Syltøyna, medan kongen no åtte Lokøyna, som før reformasjonen var eigd av biskopen i Bergen. Fem år seinare, i 1710 selde lagmann Knag heile garden til dei tre leiglendingane på Hissøyna.   

Fiskarbonden   

Småbåthamna i nord – Sanden – var i utgangspunktet ein sandgrunn dekka med steinar som issmeltinga hadde etterlete seg. Det har vore eit tungt og møysommeleg arbeid å rydda for steinar og laga bryggjer og båtstøer, før dei kunne reisa nausta sine. Det vart laga 3 båtstøer og ei langbryggje med ein steinpåle til fortøying av framfesta til robåane. (Langåra). No hadde dei ein trygg og lun båthann like i nærleiken av husa sine. Fiskarbonden budde nerast nidt i matfatet, berre ein kort rotur til dei mange gode fiskeplassane kring øya. I 1905 vart det halde utskifting over innmarka på Hissøyna. Her samdest brukarane om vegar, beiting, gjerdeplikt og liknande. Utskiftinga medførte at kvar brukar fekk dei mange småteigane sine samla i fleire større stykke. Alle brukarane bortsett frå bruk nr 3 flytta ut or gamlatunet, som låg der tunet til bruk nr 3 er i dag. Jordbruksteljinga 1939 vitnar at jorda framleis hadde sitt å seia for folket på Hissøyna. Her er registrert fem gardsbruk, alle med husdyr.    

Folket på Hissøyna var etter lokal målestokk relativt velståande. Her var det laksevågar, hummarfiske og eigne losstasjon i omlag 100 år, frå ca 1790 til ca 1890. Folketalet auka utpå 1800 – talet. Her som andre stader var det ein svært høg barnedødelegheit. Etter at poteta kom til Fjell i 1820 åra, ser vi at denne vitaminrike rotfrukta truleg har reddar mange barneliv. Utpå 1920-talet hadde dei fleste fiskarbøndene på Hissøyna skaffa seg fiskebåtar med motor. No var fiskarane ikkje lenger bunde til å fisk i nærleiken av heinstaden og mange tok del i vintersildfisket på Island. Sjølv om det no var slutt på inntekter frå losing hadde dei tidvis gode inntekter frå lakse- og hummar fisket heilt fram til siste halvdel av 1960-talet. Dei viktige inntektskjeldene kom frå – i tillegg til det tradisjonelle heilårsfisket – laksefiske, hummarfiske og losing.    

I losrullane frå andre halvdel av 1700-talet er Hissøyna oppført som eigen losstasjon. Den største lostrafikken gjekk føre seg i den første halvdel av 1800-talet og minka gradvis utover i ande halvdel. I enkelte periodar kunne det vera opptil 3 losar samstundes på øya. Det hendte at dei kapprodde for å koma først fram: Den lósen som først la handa på skutesida fekk retten til å losa skuta inn til Bergen. Fiskarbonden på Hissøyna held stand til utpå 1960 talet. Det hadde vore ei rivande utvikling i samfunnet etter den andre verdskrigen og den nye generasjonen såg seg om etter nye og meir attraktive levevegar.    

Folket her sørvest i Fjell fekk passasjerbåtrute i 1961 mellom Møvika, Stora- sundet, Lokøyna, Flågo, Syltøyna og Hissøyna. Dette hindra ei forgubbing av øyane på 1960- og 70-talet. I desember 1987 vert båtruta nedlagt og alle øyane bortsett frå Hissøyna vart knyta saman med bruer.    

I 1980 budde det 6 pensjonistar att på øya. I 1984 døyr Hjalmar Pedersen – den siste av i alt 9 sysken – alle ugifte – frå bruk nr 4 (Hovdana). Dei hadde ingen livsarvingar og staten arva då dette bruket som no disponerast av Bergen og Omland Friluftsråd.    

Kilde: Ove Mikal Kallestad 2016 

Ved avreise skal alle rom som har vært i bruk vaskes. 

Alt avfall skal tas med.

Sjekk at alle vinduer, dører og naust er låst før du drar.

Legg nøkkelen tilbake i nøkkelboksen.